Σάββατο, 27 Φεβρουαρίου, 2021

Larger Font Smaller Font PDFΕκτύπωσηE-mail

Τρίτη, 26 Ιανουαρίου 2021 10:47

«Πρόχειρες και επικίνδυνες οι κυβερνητικές ρυθμίσεις για την πλοηγική υπηρεσία»

damanaki ixthok1
του Χρήστου Λαμπρίδη    
 
Η θέσπιση αυστηρών κανόνων και η τήρηση πρωτοκόλλων για την ασφαλή ναυσιπλοΐα είναι το αποτέλεσμα των σοβαρών επιβαρύνσεων που προκαλούν τα ναυτικά ατυχήματα στο φυσικό και στο ανθρωπογενές περιβάλλον.
Στις περιπτώσεις εκείνες που οι τεχνολογικές εξελίξεις επιτρέπουν την αλλαγή των κανόνων, αυτή η αλλαγή έρχεται ως αποτέλεσμα συστηματικής και επαρκούς διαβούλευσης και μελέτης με τη συνδρομή εμπειρογνωμόνων. 
 
Νομοθετώντας εν κρυπτώ, χωρίς μελέτη και σχέδιο
 
Στην Ελλάδα ωστόσο, η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας πρωτοτυπεί, κινούμενη σε εντελώς διαφορετικά κατεύθυνση και με διαφορετικές πρακτικές από αυτές που ισχύουν διεθνώς. Πριν λίγες ημέρες, εντελώς αιφνιδιαστικά,  εισήγαγε διάταξη νόμου στη Βουλή σε νομοσχέδιο για τη νησιωτικότητα, με την οποία δίνει τη δυνατότητα της εξαίρεσης πλοίων από την πλοήγηση σε λιμένες, μέσω της χορήγησης σε πλοιάρχους πιστοποιητικού εξαίρεσης.
 
 Για τους μη «παροικούντες την Ιερουσαλήμ», πριν τον κατάπλου ή και κατά τον απόπλου ενός πλοίου σε και από ένα λιμάνι, επιβιβάζεται σε αυτό πιστοποιημένος πλοίαρχος (πλοηγός) ο οποίος γνωρίζει τις ιδιαίτερες συνθήκες του συγκεκριμένου λιμανιού, και συμβουλεύει τον καπετάνιο του πλοίου ως προς τις κινήσεις που πρέπει να πραγματοποιήσει, προκειμένου να αποφευχθεί κάποιο ατύχημα. Η παροχή υπηρεσιών πλοήγησης γίνεται από την Πλοηγική Υπηρεσία, η οποία είναι δημόσια υπηρεσία που υπάγεται στο Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Με άλλα λόγια, με τη συγκεκριμένη διάταξη, καταργείται για έναν αριθμό πλοίων η παρουσία πλοηγού κατά τον απόπλου και τον κατάπλου και η ασφαλής πλοήγηση θα εναπόκειται πλέον στην εμπειρία του εκάστοτε πλοιάρχου που θα αποκτά το προαναφερθέν πιστοποιητικό. Δηλαδή, η ασφαλής ναυσιπλοΐα θα εναπόκειται στην εμπειρία των πλοιάρχων και όχι στη ειδική γνώση των συνθηκών του κάθε λιμανιού που έχουν σήμερα οι πλοηγοί, οι οποίοι εκπαιδεύονται γι΄ αυτό το σκοπό, αφού έχουν προσληφθεί μέσω ενός σύγχρονου και αδιάβλητου συστήματος εξετάσεων που θεσμοθέτησε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.  
 
Δυστυχώς, η θέσπιση της απαλλαγής πλοίων από την υποχρέωση πλοήγησης όχι μόνο δεν αποτέλεσε προϊόν  συστηματικής μελέτης, αλλά σχεδιαζόταν εν κρυπτώ, καθώς δεν τέθηκε καν στη δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου που προηγήθηκε. Καλούνται λοιπόν οι βουλευτές να επικυρώσουν με την ψήφο τους μια διάταξη , η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα μόλις την περασμένη Τρίτη για να ξεκινήσει να συζητείται στη Βουλή δύο μέρες αργότερα και αφορά σε ένα  θέμα που άπτεται της ζωής και της ασφάλειας ανθρώπων, καθώς και της προστασίας του περιβάλλοντος από την πρόκληση πολύ σοβαρών ατυχημάτων. 
 
Γιατί άραγε τέτοια μυστικότητα και τόση βιασύνη;  
 
Για ποιο λόγο, για ένα θέμα το οποίο, όπως αναφέρθηκε κατά τη διαδικασία ακρόασης φορέων στη Βουλή, άπτεται της εθνικής ασφάλειας, καθώς οι εξαιρέσεις φαίνεται να αφορούν μεγάλο αριθμό πλοίων που διασχίζουν το δίαυλο της Σαλαμίνας στην περιοχή του ναυστάθμου, με τον κίνδυνο ακόμα και σκόπιμης βλαπτικής ενέργειας να είναι υπαρκτός, υπάρχει τέτοια χρονική πίεση;
 
Μια προβληματική, ασαφής και μη κοστολογημένη ρύθμιση
 
Η ρύθμιση που εισήχθη όχι μόνο δεν είναι μια απλή ρύθμιση εκσυγχρονισμού του θεσμικού πλαισίου, όπως θέλουν κάποιοι να την παρουσιάζουν, αλλά είναι  προβληματική και ασαφής. Η ρύθμιση εξουσιοδοτεί τον Υπουργό να καθορίσει αυθαίρετα τους όρους χορήγησης του πιστοποιητικού εξαίρεσης, χωρίς να δεσμεύεται ούτε στο ελάχιστο από όρους και προϋποθέσεις που θα του θέτει ο νόμος. Η χορήγηση του πιστοποιητικού εξαίρεσης θα βασίζεται στην εμπειρία του πλοιάρχου χωρίς να θεσμοθετείται καν ένα σύστημα εξετάσεων, όπως συμβαίνει σε ορισμένες χώρες του εξωτερικού που επιλέγουν να το εφαρμόζουν ως πρακτική. 
 
Το κυριότερο δε επιχείρημα που μπορεί να επικαλεστεί κάποιος για να αναδείξει το πόσο προβληματική είναι η διάταξη, είναι ότι αγνοεί την ελληνική πραγματικότητα με τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά της χώρας και τις ιδιαιτερότητες των λιμενικών υποδομών. Αυτά τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά επιβάλλουν τη λήψη αυξημένων μέτρων για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, μεταξύ των οποίων και την εφαρμογή αυστηρών κανόνων πλοήγησης από ειδικά εκπαιδευμένο προσωπικό.   
 
Η έκθεση δε του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους είναι ελλιπής, καθώς δεν αναφέρεται στην επιβάρυνση που θα έχει το Κεφάλαιο Πλοηγικής Υπηρεσίας από τη σημαντική απώλεια εσόδων που θα επιφέρει η εφαρμογή της διάταξης και τα οποία κατευθύνονται στη μισθοδοσία του προσωπικού, σε επικουρικές συντάξεις αλλά και σε δαπάνες ανάπτυξης και εκσυγχρονισμού της Πλοηγικής Υπηρεσίας και συντήρησης των μέσων της. Να σημειωθεί ότι σε αντίστοιχα παραδείγματα εξαιρέσεων σε χώρες του εξωτερικού, καταβάλλονται πλοηγικά δικαιώματα (τέλη που καταβάλλει το πλοίο για την υπηρεσία πλοήγησης) σε ποσοστό 30% - 50% των τιμολογίων, σε αντίθεση με τη συγκεκριμένη διάταξη που προβλέπεται η κατάργηση της καταβολής πλοηγικών δικαιωμάτων. Σε ετήσια βάση υπολογίζεται ότι, μόνο οι ανελαστικές δαπάνες λειτουργίας της Πλοηγικής Υπηρεσίας ανέρχονται σε 8 εκ. ευρώ περίπου (μισθοδοσία, καύσιμα, επικουρικές συντάξεις) χωρίς να υπολογίζονται οι δαπάνες συντήρησης και αγοράς νέου εξοπλισμού.  Εάν ψηφιστεί η κυβερνητική διάταξη και τεθεί σε εφαρμογή, τίθεται πλέον εν αμφιβόλω η βιωσιμότητα του Κεφαλαίου Πλοηγικής Υπηρεσίας. Πέραν τούτου, δεν έχουν υπολογιστεί οι απώλειες που επιφέρει η διάταξη στα δημόσια ταμεία αφού μέρος των εσόδων από τις πλοηγήσεις κατευθύνεται στο Κεφάλαιο Ανεργίας – Ασθενείας Ναυτικών (ΚΑΑΝ), στον Ειδικό Λογαριασμό Αλληλοβοηθείας Ναυτικού (ΕΛΟΑΝ) και στο Μετοχικό Ταμείο Ναυτικού ενώ προβλέπεται και η ενίσχυση του κρατικού προϋπολογισμού. 
 
Η διάταξη του Υπουργείου Ναυτιλίας που θεσπίζει το καθεστώς των εξαιρέσεων, ανοίγει το δρόμο της ιδιωτικοποίησης της παροχής υπηρεσιών πλοήγησης. Σε κανένα σημείο η διάταξη, όπως είναι διατυπωμένη, δεν απαγορεύει οι πλοίαρχοι που θα λάβουν τα πιστοποιητικά εξαίρεσης, να μπορούν να παρέχουν τις υπηρεσίες τους ως πλοηγοί σε οποιοδήποτε πλοίο μπαίνει στο λιμάνι. Δίνει τη δυνατότητα λοιπόν, πλοίαρχοι που θα λάβουν το πιστοποιητικό να λειτουργούν ως “παραπλοηγοί”, άσχετα από το αν πλοιαρχεύουν στην πραγματικότητα ένα συγκεκριμένο πλοίο.  Η εξέλιξη αυτή σε συνδυασμό με την απομείωση του Κεφαλαίου της Πλοηγικής Υπηρεσίας και την συνακόλουθη απαξίωση της, θα εμφανίσει την πλήρη ιδιωτικοποίηση της υπηρεσίας στο μέλλον ως ανάγκη. 
 
Είναι άξιο απορίας πως πλοιοκτήτες ή / και εφοπλιστές, προκειμένου να αποφύγουν την καταβολή 300 ή 500 ευρώ σε πλοηγικά δικαιώματα, να διακινδυνεύουν την ασφαλή διέλευση πλοίων ή φορτίων αξίας εκατομμυρίων ευρώ έχοντας εξασφαλίσει ναύλα εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ. 
 
Είναι επίσης άξιο απορίας πως ορισμένοι δεν αντιλαμβάνονται ότι αυτή η πορεία οδηγεί, στο μέλλον, στη δημιουργία  ιδιωτικών μονοπωλίων ή ολιγοπωλίων που θα έχουν δημιουργηθεί στο χώρο της πλοήγησης και τα οποία θα επιβάλλουν τιμολόγια πλοήγησης «ευρωπαϊκών προδιαγραφών».  
Είναι τέλος άξιο απορίας πως η αρνητική εμπειρία της προσπάθειας δημιουργίας μονοπωλίων στον Πειραιά δεν διδάσκει και δεν επηρεάζει το περιεχόμενο των διεκδικήσεων μερίδας χρηστών του λιμανιού. 
 
Η ενίσχυση και ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας πλοηγικής υπηρεσίας αποτελεί αναγκαιότητα
 
Η Πλοηγική Υπηρεσία τα χρόνια πριν την διακυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είχε μπει στο στόχαστρο ιδιωτικών συμφερόντων και είχε εγκαταλειφθεί προκειμένου να απαξιωθεί. Η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ανέστρεψε αυτή την πορεία, αύξησε τις οργανικές θέσεις του προσωπικού, προχώρησε σε προσλήψεις, ενεργοποίησε τα πλωτά μέσα με την προμήθεια νέου εξοπλισμού, ετοίμασε το τεύχος προδιαγραφών για την αγορά νέων σκαφών, επανασύστησε τη Διεύθυνση Πλοηγικής Υπηρεσίας την οποία είχε διαλύσει η κυβέρνηση Σαμαρά. Με αυτό τον τρόπο λύθηκαν αρκετά προβλήματα και μειώθηκαν οι καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των χρηστών. Μέχρι σήμερα, χάρη στις προαναφερόμενες ενέργειες αλλά κυρίως χάρη στη μεγάλη προσπάθεια του προσωπικού, συχνά σε ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες, πραγματοποιούνται περίπου 33 με 35 χιλιάδες πλοηγήσεις ανά έτος με απόλυτη ασφάλεια. Είναι απαραίτητο αυτή η πορεία ενίσχυσης και εκσυγχρονισμού της δημόσιας πλοηγικής υπηρεσίας να συνεχιστεί έχοντας ως γνώμονα  πρωτίστως την ασφαλή ναυσιπλοΐα, η οποία αποτελεί σημαντικό στοιχείο ανταγωνιστικότητας της ναυτιλίας και της λιμενικής βιομηχανίας στη χώρα μας. 
 
Χρήστος Λαμπρίδης
Διδάκτωρ Λιμενικής Οικονομίας
πρώην Γενικός Γραμματέας Λιμένων Υπουργείου Ναυτιλίας
 

Νεότερες ειδήσεις:
Πρόσφατες ειδήσεις:

Πρόσωπα

«Γιατί ο Λιγνάδης "κέρδισε"
15 μέρες από την ολιγωρία
Μενδώνη;»
 
Απίστευτη παραδοχή
Γεραπετρίτη

«Ανεπαρκής η διοίκηση
Πατούλη στη διαχείριση των
απορριμμάτων»

«Ποια θα είναι η
"Μεγάλη Δευτέρα"
της αγοράς»
 
 

Γεγονότα

«Μια φορά και έναν καιρό
στον Πειραιά» 

«Μία φορά και έναν καιρό
στον Πειραιά»: 
Δεύτερος κύκλος εκπομπών

Ο ΟΛΠ στηρίζει τα
Αθλητικά Σωματεία στο
Δήμο Κερατσινίου-
Δραπετσώνας

"ΖΩΕΣ ΜΕΣΙΣΤΙΕΣ" 
της Ελένης Νίκα  

Δημήτρης Φάκος, Άκης
Τουρκογιώργης: Η συνεργασία
 της χρονιάς
 

Πρωτοσέλιδα

Πολιτική

25 Φεβρουαρίου 2021, 21.32
«Ανεπαρκής η διοίκηση Πατούλη στη διαχείριση των απορριμμάτων»
Σφοδρή κριτική στη διοίκηση Πατούλη για...
24 Φεβρουαρίου 2021, 00.00
Παρέμβαση 900 νομικών: «Το κράτος δικαίου δεν είναι a la carte»
Κείμενο με τις υπογραφές 900 νομικών,...

Ναυτιλία

26 Φεβρουαρίου 2021, 21.37
Σύγκληση Συμβουλίου Χρηστών Λιμένος Πειραιά
Μέσω τηλεδιάσκεψης, πραγματοποιήθηκε...
24 Φεβρουαρίου 2021, 23.11
Η απεργία των Ναυτεργατών συνεχίζεται
Ανακοίνωση της ΠΕΝΕΝ για τη νέα 24ωρη...

Πειραιάς

26 Φεβρουαρίου 2021, 21.47
Ο Αναπτυξιακός Οργανισμός του Δήμου Πειραιά
Ιδρύεται o Αναπτυξιακός Οργανισμός...
25 Φεβρουαρίου 2021, 21.48
«Ποια θα είναι η
Δήλωση προέδρου Ε.Β.Ε.Π. & Π.Ε.Σ. Αττικής,...
24 Φεβρουαρίου 2021, 22.47
Χωρίς Διοίκηση το Κρατικό Νίκαιας
Αναφορά των Βουλευτών του ΚΚΕ...