Σάββατο, 14 Δεκεμβρίου, 2019

Larger Font Smaller Font PDFΕκτύπωσηE-mail

Δευτέρα, 04 Ιουνίου 2018 15:30

Η προστασία των προσωπικών δεδομένων…

damanaki ixthok1
Του Στέλιου Μανουσάκη
 
Η προστασία των προσωπικών δεδομένων απέκτησε αυτοτέλεια και κατοχύρω¬ση τα τελευταία περίπου τριάντα χρόνια. Και τούτο γιατί διαπιστώθηκε η ανεπάρ¬κεια της παρεχόμενης από τις γενικές διατάξεις του Δικαίου προστασίας. Από το Σύνταγμα του 1975 προστατευόταν η ιδιωτική οικογενειακή ζωή, πλην όμως δεν υπήρχε ρητή πρόβλεψη για την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Ωστόσο από το ΣτΕ είχε ήδη κριθεί ότι στην ιδιωτική ζωή περιλαμβανόταν ρητά και προ¬στατευόταν ό,τι αφορά στην υγεία του προσώπου, τη θρησκευτική του πεποίθη¬ση, την οικογενειακή του συμπεριφορά και την προσωπική του ζωή. Εξάλλου το δικαίωμα στην προστασία από την επεξεργασία δεδομένων προσωπικού χαρα¬κτήρα μπορούσε να θεμελιωθεί και επί των συνταγματικών διατάξεων σεβασμού της αξίας του ανθρώπου (άρθρ. 2 παρ. 1 Σ) και της ελεύθερης ανάπτυξης της προ¬σωπικότητας (άρθρ. 5 Σ). Παρατηρείται εντούτοις ότι το θεμελιώδες δικαίωμα του ατόμου στον πληροφοριακό αυτοκαθορισμό, το δικαίωμα του ατόμου να γνω¬ρίζει ποιος, που, πότε και για ποιο σκοπό υποβάλλει σε επεξεργασία τα προσωπι¬κά του δεδομένα δεν προστατεύονται λυσιτελώς από τις ως άνω συνταγματικές διατάξεις. Ενόψει της ταχύτατης διακίνησης των πληροφοριών κρίνεται αναπο¬τελεσματική με άλλα λόγια η προστασία στην κλασική αντιμετώπιση της έννομης τάξης, μετά την προσβολή δηλαδή του έννομου αγαθού. 
 
Η ως άνω εξελικτική διαδικασία οδήγησε σε αυστηρή οριοθέτηση των προσωπι¬κών δεδομένων με κορύφωση τη συνταγματική τους αναγνώριση και προστασία (άρθρ. 9Α του Συντάγματος), που προστέθηκε κατά την αναθεώρηση του έτους 2001.
 
Από την εξέλιξη αυτή του θεσμικού πλαισίου για την προστασία των προσωπικών δεδομένων διαπιστώνεται ότι, ενώ αρχικά τα προσωπικά δεδομένα αντιμετωπί¬ζονται σε κανονιστικό επίπεδο ως όψη της ιδιωτικότητας, έχουν αναχθεί, κυρί¬ως με βάση την Οδηγία 95/46/ΕΚ, τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε αυ¬τοτελές ατομικό δικαίωμα, το οποίο προστατεύεται με διατάξεις ενισχυμένης κανονιστικής πυκνότητας και με τη θέσπιση διαδικαστικών εγγυήσεων για τον αποτελεσματικό έλεγχο των σχετικών παραβιάσεων.
 
Έως και την έκδοση της προαναφερόμενης Οδηγίας είχαν δημιουργηθεί τρείς γε¬νιές νομοθετημάτων. Τα νομοθετήματα της δεκαετίας του 1970 που εμφανίστη¬καν στην έννομη τάξη όταν κατέστη εμφανής ο κίνδυνος παραβίασης της ιδιωτι¬κής ζωής από την εξέλιξη της τεχνολογίας και συνειδητοποιήθηκε ότι απαιτεί¬ται η θέσπιση ειδικότερων ρυθμίσεων για την αντιμετώπιση αυτού του κινδύνου. Ακολούθησε η σύμβαση του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία δεν ήταν μεν εξο¬πλισμένη με τη δύναμη της άμεσης εφαρμογής, επηρέασε όμως τη λογική των εθνικών νομοθετημάτων. Τέλος, με την Οδηγία 95/46/ΕΕ είχε εισαχθεί στον ευ¬ρωπαϊκό χώρο ένα
Ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο για την προστασία των προσω-πικών δεδομένων.
 
Γενικότερα, οι διαφόρων επιπέδων κανόνες δικαίου και κυρίως η ενωσιακή νομο¬θεσία ακολουθούν πορεία προς την κατεύθυνση της ενίσχυσης της προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Σε κάθε φάση της πορείας αυτής εισάγεται αυστη¬ρότερο καθεστώς προστασίας με αντίστοιχη διεύρυνση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων.
 
Στις 27 Απριλίου 2016 ψηφίστηκε ένα νέο ενωσιακό νομοθέτημα, με το οποίο αντικαθίσταται η Οδηγία 95/46/ΕΚ. Πρόκειται για τον Κανονισμό 2016/679 με τον τίτλο «Γενικός Κανονισμός Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων», ο οποίος τί¬θεται σε εφαρμογή στις 25 Μάί'ου αυτού του χρόνου (2018). Η πρόβλεψη αυτής της διετούς μεταβατικής περιόδου κρίθηκε αναγκαία προκειμένου να παρασχε¬θεί η δυνατότητα να ενημερωθούν και να προετοιμαστούν για την εφαρμογή των νέων ρυθμίσεων κυρίως όσοι χειρίζονται προσωπικά δεδομένα, δηλαδή οι υπεύ¬θυνοι επεξεργασίας και οι εκτελούντες επεξεργασία, όπως, άλλωστε, και οι αρ¬μόδιες εποπτικές αρχές, που για την Ελλάδα είναι η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.
 
Το τελευταίο αυτό ενωσιακό νομοθέτημα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως μία ρι¬ζική τομή στο καθεστώς προστασίας των προσωπικών δεδομένων. Δεν εισάγει ανατρεπτικές αντιλήψεις και επαναστατικές μεθόδους στον τρόπο αντιμετώπι¬σης των κινδύνων για την ιδιωτικότητα. Κατά βάση επαναπροσδιορίζει την προ¬στασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα ως θεμελιώδες δικαίωμα και κατο¬χυρώνει τις βασικές αρχές που είναι γνωστές από το 1995, χωρίς όμως να απο¬τελεί απλή επικαιροποίηση της Οδηγίας 95/46/ΕΕ. Ορισμένες από τις αρχές αυ¬τές, που έχουν ήδη εξειδικευθεί από τη νομολογία κυρίως του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναπτύσσονται περαιτέρω και διευρύνονται και, παράλλη¬λα, θεσπίζονται νέες διαδικασίες με σκοπό τον αποτελεσματικότερο έλεγχο του σεβασμού των κανόνων προστασίας. Γενικότερα, ο Κανονισμός αποτελεί ένα με¬γάλο βήμα, ίσως και ένα άλμα στην πορεία της νομικής προστασίας της ιδιωτικό- τητας. Από την άποψη αυτή, μπορεί να θεωρηθεί ότι δημιουργεί την επόμενη, την τέταρτη γενιά κανόνων για την προστασία των προσωπικών δεδομένων.
 
Στο νέο κοινωνικό, οικονομικό και κυρίως τεχνολογικό περιβάλλον που δημιουργήθηκε από το 1995 έως σήμερα ήταν αναμενόμενη η παρέμβαση του ευρωπαίου νομοθέτη για τη διασφάλιση ενός βασικού δικαιώματος που περιλαμβάνεται στον πυρήνα του κώδικα αξιών του ευρωπαϊκού νομικού πολιτισμού. Οι ραγδαίες τε¬χνολογικές εξελίξεις στο πλαίσιο μίας απόλυτα παγκοσμιοποιημένης οικονομίας συγκροτούν ένα σύνθετο πρόβλημα της σύγχρονης ψηφιακής εποχής. Μόνη η αύ¬ξηση της συλλογής και επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων αποτελεί ένα σο¬βαρό και σύνθετο ζήτημα. Στο διασυνδεδεμένο κόσμο μας, δημόσιες αρχές, επι¬χειρηματικές μονάδες και ιδιώτες κάνουν εκτεταμένη χρήση δεδομένων προσω¬πικού χαρακτήρα. Η ανταλλαγή δεδομένων διευρύνεται στο πλαίσιο των οικονο¬μικών συναλλαγών αλλά και της κοινωνικής δραστηριότητας και της προσωπι¬κής ζωής.
 
Επιπλέον, ένα πλήθος προσωπικών δεδομένων και πληροφοριών καθί¬σταται διαθέσιμο στο διαδίκτυο και δημοσιοποιείται ευρύτατα.
 
Σκοπός του πρόσφατου Γενικού Κανονισμού, όπως άλλωστε και της προγενέστε¬ρης Οδηγίας, είναι ασφαλώς η ενίσχυση της προστασίας της ιδιωτικότητας του ατόμου. Τα νομοθετήματα αυτά αποβλέπουν, όμως, και στην εξασφάλιση της ορ¬θής λειτουργίας της κοινής αγοράς που αποτελεί μία από τις βάσεις του ενωσιακού οικοδομήματος. Ο ευρωπαίος νομοθέτης θεώρησε ότι η ανυπαρξία κανό¬νων στη χρήση των προσωπικών δεδομένων δημιουργεί άνισες συνθήκες στην άσκηση οικονομικών δραστηριοτήτων και στρέβλωση του ανταγωνισμού και, για να αντιμετωπιστεί ο κίνδυνος αυτός, έκρινε αναγκαία τη σχετική κανονιστική πα¬ρέμβασή του.
 
Αρχικά ο ενωσιακός νομοθέτης επιχείρησε να ικανοποιήσει τους σκοπούς αυ¬τούς με την έκδοση Οδηγίας, της Οδηγίας 95/46/ΕΕ. Αποδείχθηκε όπως ότι η εφαρμογή των διατάξεών της δεν ήταν ομοιόμορφη στο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αποτέλεσμα να μην επιτευχθεί η επιδιωκόμενη συνεκτική εφαρμογή.
 
Για το λόγο αυτό στην επόμενη νομοθετική παρέμβαση κρίθηκε αναγκαία η επιβο¬λή των σχετικών κανόνων με τη μορφή Κανονισμού. Απώτερος στόχος της ψήφι¬σης του Γενικού Κανονισμού, που αποτελεί τον βασικό μοχλό της νέας ευρωπαϊ¬κής δέσμης κανόνων προστασίας δεδομένων, είναι η διαμόρφωση ενός ισχυρότε¬ρου και πιο συνεκτικού νομικού πλαισίου που θα έχει ομοιόμορφη εφαρμογή σε όλη την επικράτεια της Ένωσης. Στο πλαίσιο αυτό ενισχύεται η συνεργασία μετα¬ξύ των εθνικών Αρχών Προστασίας Δεδομένων με τη θέσπιση συγκεκριμένων δι¬αδικασιών, των μηχανισμών συνεργασίας και συνεκτικότητας, με τους οποίους επέρχεται ουσιαστική διαφοροποίηση στη δράση των εποπτικών αρχών και ποι¬οτική μεταβολή της λειτουργίας τους, προβλέπονται δε, μεταξύ άλλων, αμοιβαία συνδρομή και κοινοί έλεγχοι. Επιπλέον δίνεται έμφαση στην κατοχύρωση της ανεξαρτησίας των εποπτικών αρχών, οι οποίες, και στο πλαίσιο του Κανονισμού, διατηρούν την τριπλή λειτουργία, ενημερωτική, ρυθμιστική και ελεγκτική, την οποία ασκούσαν υπό την ισχύ της Οδηγίας. Αναποφεύκτως όμως ο συγκεκριμέ¬νος Κανονισμός αφήνει περιθώρια στους εθνικούς νομοθέτες να θεσπίσουν ειδικό-τερες, συμπληρωματικές ή αποκλίνουσες, διατάξεις σε ορισμένα, όχι λίγα, ζητή¬ματα, προκειμένου να εξειδικεύσουν και σε κάποιο βαθμό να προσαρμόσουν τις ρυθμίσεις του στα δεδομένα κάθε χώρας. Σε ένα θέμα που καλύπτει οριζοντίως όλες τις φάσεις της προσωπικής, επαγγελματικής και οικονομικής δραστηριότη¬τας των πολιτών ήταν ανέφικτο να επιβληθούν άκαμπτοι ενιαίοι κανόνες.
 
Η μέριμνα, η φροντίδα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων έχει ανα¬τεθεί από το Σύνταγμά μας με ρητή διάταξη (άρθρ. 9Α) σε ανεξάρτητη Αρχή. Είναι μία από τις πέντε Ανεξάρτητες Αρχές με συνταγματική περιωπή. Η επιλο¬γή του συνταγματικού μας νομοθέτη δεν είναι τυχαία. Δείχνει με εμφαντικό τρό¬πο τη σημασία που αποδίδεται στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, τη σπουδαιότητα που υπέχουν τα προσωπικά δεδομένα στη συνταγματική αξιακή ιεράρχηση. Η διαφύλαξη του κύρους και της πραγματικής ανεξαρτησίας των πέντε Ανεξαρτήτων Αρχών με συνταγματική περιωπή σε μία δικαιοκρατούμενη Πολιτεία έχει κεντρική σημασία.
 
Και αυτό ας είναι μέλημα όλων μας: Η διαφύλαξη του Κράτους Δικαίου στις επιμέρους εκφάνσεις του. Η έξοδος της χώρας από την κρίση δεν πρέπει να συνοδευτεί από περιστολή ή διάβρωση του Κράτους Δικαίου.
 
Όπως εξάλλου, έχει γράψει και ο πρώην Πρόεδρος του ΣτΕ και νυν Πρόεδρος της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων, κ. Κωνσταντίνος Μενουδάκος : «Το θεμελιώδες δικαίωμα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων έχει συ¬γκεκριμένο περιεχόμενο, αλλά η σχετική νομοθεσία είναι δυναμική και εξελίσσε¬ται καθώς καλύπτει οριζόντια πολλές όψεις της οικονομικής, επαγγελματικής, κοινωνικής και ιδιωτικής δράσης και συναρτάται αρρήκτως με τα δεδομένα της τεχνολογίας. Δεν είναι βέβαιο, ότι ο Γενικός Κανονισμός θα δαμάσει την τεχνολογία και θα οδη¬γήσει σε πλήρη ασφάλεια τα προσωπικά δεδομένα. Είναι, όμως, μεγάλες οι προσ¬δοκίες, ότι θα αποτελέσει λυσιτελές θεσμικό πλαίσιο ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι. Πάντως, όπως συμβαίνει με κάθε νομοθέτημα, η αποτελεσματικότητα και του Γενικού Κανονισμού θα διαπιστωθεί κατά την εφαρμογή του».
 
Σας ευχαριστώ για την προσοχή σας.
 
Στέλιος Μανουσάκης
 
τ. Πρόεδρος ΔΣΠ 
 
Δικηγόρος – Διαμεσολαβητής 
 

Νεότερες ειδήσεις:
Πρόσφατες ειδήσεις:

Πρόσωπα

Η απάντηση της Ν. Κασιμάτη
στην Ένωση Αστυνομικών 
 
Ο Γιάννης Πλακιωτάκης στο
21ο Capital Link Forum 

«Ικανοποίηση αλλά και
κίνδυνος υπέρμετρης
δόμησης»

Επιστολή Γ. Λαγουδάκη για
την επέκταση του ΜΕΤΡΟ
στο Πέραμα
 

Γεγονότα

«Μια φορά και έναν καιρό
στον Πειραιά» 

Χρυσό Βραβείο για την
ΕΥΔΑΠ από το EBEN GR 

Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα
Ράλι (ERC)

podosfairiki_synerg.logo1
 «Άλμα»: Το μυθιστόρημα
του Χρήστου Χρυσόπουλου
από τις Εκδόσεις ΝΕΦΕΛΗ

Η Blue Circle Engineering
Ltd στην οικογένεια του
Ομίλου ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΠΕΤΡΕΛΑΙΑ

Πρωτοσέλιδα

Πολιτική

13 Δεκεμβρίου 2019, 21.44
Διαμαρτυρία των σπουδαστών της ΑΕΝ Ύδρας
Στο πλαίσιο του...
13 Δεκεμβρίου 2019, 00.00
Παρέμβαση των ευρωβουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ  για την επιβολή δικαστικού ενσήμου
Oι Eυρωβουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ με κοινή...
12 Δεκεμβρίου 2019, 10.43
Η απάντηση της Ν. Κασιμάτη στην Ένωση Αστυνομικών
Επιστολή προς την Ένωση Αστυνομικών...

Ναυτιλία

13 Δεκεμβρίου 2019, 21.51
Οι νέοι ακτοπλοϊκοί προορισμοί
Δέκα οκτώ νέους απομακρυσμένους...
12 Δεκεμβρίου 2019, 11.00
Ο Γιάννης Πλακιωτάκης στο 21ο Capital Link Forum
Στις βασικές προτεραιότητες της...
11 Δεκεμβρίου 2019, 20.22
 Μεσόγειος και ατμοσφαιρική ρύπανση
Στην 21η διάσκεψη της Σύμβασης της...

Πειραιάς

13 Δεκεμβρίου 2019, 21.49
Εγκαίνια στο σύλλογο εκτελωνιστών
Ο Δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης...
13 Δεκεμβρίου 2019, 00.35
Χριστούγεννα στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά
Το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, ημέρες...
13 Δεκεμβρίου 2019, 00.14
Κατάθεση αναφοράς για το κτίριο Πειραϊκής Πατραϊκής
  Στο πλαίσιο Κοινοβουλευτικού...